توضیح مختصر و کاربردی مجموعه کلاچ کمپرسور زکسل (پژو)
مجموعه کلاچ کمپرسور زکسل یک سیستم الکترومکانیکی است که وظیفهٔ اصلی آن وصل و قطع کردن کمپرسور به نیروی موتور است تا در مواقع لازم خنکسازی انجام شود. این مجموعه از سه بخش اصلی تشکیل شده است:
1.پولی (Pulley): بخشی که دائماً توسط تسمه در حال چرخش است و توسط یک بلبرینگ از شفت کمپرسور جدا شده است (وقتی کولر خاموش است، پولی میچرخد اما کمپرسور نمیچرخد).
2.بوبین الکترومغناطیسی (Magnet / Coil): سیمپیچ ثابتی که با فرمان ECU یا کلید A/C کابین، برق 12 ولت دریافت میکند و یک میدان مغناطیسی قوی ایجاد میکند.
3.صفحه کلاچ/آرمچر (Clutch Plate): قطعهای که به جلوی شفت کمپرسور متصل است. با فعال شدن مگنت، این صفحه به پولی جذب میشود و باعث میشود گشتاور از پولی به شفت کمپرسور منتقل شده و کمپرسور روشن شود.
کاربرد کلیدی
وظیفه این مجموعه بسیار حیاتی است: *تنها زمانی که واقعاً نیاز به خنکسازی باشد، کمپرسور را فعال میکند.* این کار از بار دائمی روی موتور جلوگیری کرده و مصرف سوخت را بهینهتر میکند.
علائم خرابی رایج
عدم درگیری کلاچ:کولر روشن میشود اما صدای "تق" شنیده نمیشود و کمپرسور شروع به کار نمیکند (مشکل در بوبین یا عدم تنظیم فاصله هوایی).
صدای ناهنجار:صداهای سایش یا غژغژ از قسمت پولی (نشاندهنده خرابی بلبرینگ پولی که باید سریعاً تعویض شود).
سوختن بوبین: بوی سوختگی یا بالا رفتن مقاومت بوبین که مانع از ایجاد میدان مغناطیسی کافی میشود.
نکته فنی مهم: فاصلهٔ تنظیم شده (Air Gap) بین صفحه کلاچ و پولی بسیار مهم است؛ معمولاً حدود ۰.۲ تا ۰.۵ میلیمتر است. اگر این فاصله زیاد شود، بوبین توانایی جذب صفحه را از دست میدهد.
تفاوت مجموعه کلاچ کمپرسور زکسل پژو با کلاچ پژو معمولی
1. برند و نوع کمپرسور
- زکسل (ZEXEL):مخصوص کمپرسورهای برند ZEXEL (ژاپنی – تحت لیسانس بوش)
- پژو معمولی:برای کمپرسورهای رایجتر پژو مثل سندِن (Sanden)، والئو (Valeo) یا پاناسونیک
👉 این دو بههیچوجه جایگزین هم نیستند
2. ابعاد و طراحی فیزیکی
- کلاچ زکسل:
- پولی معمولاً ضخیمتر
- قطر پولی و شیار تسمه متفاوت
- بوبین با طراحی خاص (میدان مغناطیسی قویتر)
- کلاچ پژو معمولی:
- ابعاد سادهتر
- پولی و آرمچر سبکتر
- بوبین با توان کمتر
📌 به دلیل تفاوت ابعادی، نصب اشتباه باعث درگیری ناقص یا خرابی کمپرسور میشود.
3. قدرت بوبین (مگنت)
- زکسل:
- مگنت قویتر
- درگیری سریعتر و کاملتر کلاچ
- مناسب فشار کاری بالاتر
- پژو معمولی:
- مگنت ضعیفتر
- مخصوص کمپرسورهای سبکتر
4. کیفیت ساخت و دوام
- زکسل پژو:
- کیفیت بالاتر
- مقاوم در برابر گرما
- عمر طولانیتر (مناسب استفاده سنگین)
- پژو معمولی:
- کیفیت متوسط
- مناسب مصرف روزمره و شرایط عادی
5. قیمت و کاربرد
- کلاچ زکسل:
- قیمت بالاتر
- مخصوص خودروهایی که کمپرسور اصلی آنها زکسل است
- کلاچ پژو معمولی:
- اقتصادیتر
- مناسب خودروهایی با کمپرسور غیر زکسل
نتیجهگیری سریع
✅ اگر کمپرسور خودرو ZEXEL است → فقط کلاچ زکسل
خودروهایی که معمولاً کمپرسور زکسل دارند
- پژو 405 (برخی مدلها)
- پژو پارس
- سمند
- پژو 206 قدیمی (بعضی سریها)